Co pić przy stłuszczeniu wątroby? – Praktyczny przewodnik

Co pić przy stłuszczeniu wątroby? – Praktyczny przewodnik  

Spożycie odpowiedniej ilości płynów jest kluczowe w diecie wspierającej regenerację wątroby. Wybór właściwych napojów może znacząco poprawić jej funkcjonowanie, a jednocześnie pomóc w zmniejszeniu ryzyka stłuszczenia [1-3]. W tym artykule dowiesz się, jakie napoje najlepiej wspierają zdrowie wątroby i dlaczego warto zrezygnować z tych, które jej szkodzą.

Według norm żywieniowych, dorosłe kobiety powinny przyjmować około 2000 ml płynów dziennie, a mężczyźni – 2500 ml. Warto jednak pamiętać, że do tej ilości wlicza się nie tylko woda pitna, ale także płyny pochodzące z napojów i żywności, które dostarczają średnio 20% dziennego zapotrzebowania na wodę [4, 5]. Z punktu widzenia prewencji i wspomagania leczenia niealkoholowej choroby stłuszczeniowej wątroby ważna będzie nie tylko ilość dostarczanych płynów ale również ich rodzaj. 

Woda – podstawa zdrowego nawodnienia

Najlepszym wyborem dla osób dbających o zdrowie wątroby jest woda. Proste zwiększenie ilości wypijanej wody może zmniejszyć całkowite dobowe spożycie kalorii o 10–13%, co wpływa na redukcję masy ciała i tkanki tłuszczowej. Badania potwierdzają, że zastąpienie napojów słodzonych wodą przynosi korzyści zdrowotne, takie jak obniżenie poziomu trójglicerydów i poprawa funkcji wątroby [6].  

Chcesz zadbać o swoje zdrowie? Sprawdź moją książkę „Dieta w niealkoholowej stłuszczeniowej chorobie wątroby”. Książka dostępna jest w sprzedaży online oraz w wybranych księgarniach. Wydawcą książki jest Wydawnictwo naukowe PZWL.

Kawa – dobroczynny napój dla wątroby?

Picie kawy to nie tylko codzienna przyjemność, ale i realna korzyść zdrowotna. Dwa duże przeglądy systematyczne wykazały [7, 8], że kawa zmniejsza ryzyko stłuszczenia wątroby, marskości i związanej z nią śmiertelności. W metaanalizie obejmującej ponad 135 000 osób zaobserwowano, że regularne spożycie dwóch lub więcej filiżanek kawy dziennie zmniejsza ryzyko marskości wątroby o 39%.  

Za te korzystne właściwości odpowiadają związki bioaktywne zawarte w kawie, takie jak kwas chlorogenowy, które wspierają funkcjonowanie bariery jelitowej i metabolizm wątroby. Najlepszym wyborem jest czarna kawa – bez dodatku cukru, mleka czy śmietanki, które podnoszą jej kaloryczność [7, 8].  

Zielona herbata – sprzymierzeniec zdrowej wątroby

Zielona herbata, bogata w katechiny (np. EGCG), pomaga obniżyć poziom aminotransferaz i trójglicerydów w osoczu, zmniejsza stan zapalny i wspiera metabolizm lipidów w wątrobie. Regularne spożywanie 2–3 filiżanek dziennie może wspomóc regenerację wątroby i poprawić ogólny stan zdrowia [9]. Kluczowe jest jednak unikanie dodawania cukru, który negatywnie wpływa na prozdrowotne właściwości napoju.  

Przeczytaj także: Dieta w niealkoholowym stłuszczeniu wątroby 

Czego unikać? Napoje słodzone na cenzurowanym

Spożycie napojów słodzonych, takich jak gazowane napoje, nektary, napoje energetyczne czy słodzone herbaty, wiąże się z wieloma problemami zdrowotnymi. Wysoka zawartość cukru, a w szczególności fruktozy prowadzi do zwiększenia ryzyka stłuszczenia wątroby. Dlaczego fruktoza jest problematyczna? Ponieważ w przeciwieństwie do glukozy, metabolizowana jest niemal wyłącznie w wątrobie. Nadmierne jej spożycie przeciąża ten organ w kilku różnych mechanizmach [10, 11]:

• Syntezy tłuszczu w wątrobie – Fruktoza jest szybko przekształcana w trójglicerydy, które mogą gromadzić się w komórkach wątrobowych, nasilając proces stłuszczenia.
• Rozwoju insulinooporności – Regularne spożycie dużych ilości fruktozy może zaburzać regulację glukozy we krwi, prowadząc do insulinooporności, która dodatkowo zwiększa ryzyko stłuszczenia wątroby.
• Zwiększenia tłuszczu wisceralnego – Fruktoza sprzyja odkładaniu tłuszczu wokół narządów wewnętrznych, co może nasilać stan zapalny i prowadzić do zwiększenia stłuszczenia wątroby.
• Powstawania stresu oksydacyjnego – Proces metabolizowania fruktozy generuje wolne rodniki, których nadmiar może uszkadzać komórki wątroby i prowadzić do progresji stłuszczenia. 

Praktyczny poradnik dobrego nawodnienia 

1. Woda – powinna stanowić Twoje podstawowe źródło nawodnienia. 
2. Kawa – jeśli lubisz śmiało spożywaj 2–4 filiżanki dziennie, bez dodatku cukru.
3. Zielona herbata – pij 2–3 filiżanki dziennie, to bogate źródło przeciwutleniaczy.

Podsumowanie 

Ograniczenie spożycia fruktozy, zwłaszcza tej znajdującej się w przetworzonej żywności i słodzonych napojach, jest kluczowym krokiem w profilaktyce i leczeniu stłuszczenia wątroby. Zmiana nawyków żywieniowych i wybieranie zdrowszych alternatyw, takich jak woda czy niesłodzone napary (kawa, herbata zielona), może znacząco wspierać zdrowie wątroby i zmniejszać ryzyko stłuszczenia wątroby. 

Warto również pamiętać, że współpraca z dietetykiem klinicznym może znacząco pomóc w opracowaniu indywidualnego planu żywieniowego, który wspiera zdrowie wątroby i poprawia ogólny stan zdrowia.

Umów się na konsultację z dietetykiem!

Bibliografia

1. Hydes TJ, Ravi S, Loomba R, E Gray M. Evidence-based clinical advice for nutrition and dietary weight loss strategies for the management of NAFLD and NASH. Clin Mol Hepatol. 2020 Oct;26(4):383-400. doi: 10.3350/cmh.2020.0067. Epub 2020 Jul 17. PMID: 32674529; PMCID: PMC7641567.
2. European Association for the Study of the Liver (EASL) European Association for the Study of Diabetes (EASD) European Association for the Study of Obesity (EASO) EASL-EASD-EASO clinical practice guidelines for the management of non-alcoholic fatty liver disease. J Hepatol. 2016; 64:1388-1402
3. Martínez-González MA, Bastarrika G. Mediterranean diet as the ideal model for preventing non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD). Hepatobiliary Surg Nutr. 2020; 9(3):379-381.
4. Talerz zdrowego żywienia. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny, Warszawa, 2020. Dostęp online: https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/talerz-zdrowego-zywienia/
5. Jarosz M. (red.): Normy żywienia dla populacji Polski. Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2017. 
6. Vij VA, Joshi AS. Effect of excessive water intake on body weight, body mass index, body fat, and appetite of overweight female participants. J Nat Sci Biol Med. 2014 Jul;5(2):340-4. 
7. Ebadi M, Ip S, Bhanji RA, Montano-Loza AJ. Effect of Coffee Consumption on Non-Alcoholic Fatty Liver Disease Incidence, Prevalence and Risk of Significant Liver Fibrosis: Systematic Review with Meta-Analysis of Observational Studies. Nutrients. 2021; 13(9):3042.
8. Hayat U, Siddiqui AA, Okut H, Afroz S, Tasleem S, Haris A. The effect of coffee consumption on the non-alcoholic fatty liver disease and liver fibrosis: A meta-analysis of 11 epidemiological studies. Ann Hepatol. 2021 Jan-Feb;20:100254. 
9. Marventano S, Salomone F, Godos J, Pluchinotta F, Del Rio D, Mistretta A, Grosso G. Coffee and tea consumption in relation with non-alcoholic fatty liver and metabolic syndrome: A systematic review and meta-analysis of observational studies. Clin Nutr. 2016 Dec;35(6):1269-1281.
10. Yu S, Li C, Ji G, Zhang L. The Contribution of Dietary Fructose to Non-alcoholic Fatty Liver Disease. Front Pharmacol. 2021 Nov 18;12:783393. doi: 10.3389/fphar.2021.783393. PMID: 34867414; PMCID: PMC8637741.
11. Inci MK, Park SH, Helsley RN, Attia SL, Softic S. Fructose impairs fat oxidation: Implications for the mechanism of western diet-induced NAFLD. J Nutr Biochem. 2023 Apr;114:109224. doi: 10.1016/j.jnutbio.2022.109224. Epub 2022 Nov 18. PMID: 36403701.