Dieta a cholesterol – co jeść, a czego unikać? Klaudia Wiśniewska w programie Halo tu Polsat

Zbilansowana dieta odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu prawidłowego stężenia cholesterolu i prewencji chorób sercowo-naczyniowych [1]. Jakie produkty wspierają zdrowie serca, a czego należy unikać, aby zmniejszyć ryzyko dyslipidemii? O tym wszystkim opowiadała dietetyczka kliniczna Klaudia Wiśniewska w programie „Halo tu Polsat”. 

Na podstawie dotychczas przeprowadzonych badań wytypować można najbardziej korzystne modele żywieniowe w prewencji i wspomaganiu leczenia zaburzeń lipidowych. Charakteryzuje je wysokie spożycie produktów roślinnych i niższe spożycie produktów odzwierzęcych. Mowa tu przede wszystkim o diecie śródziemnomorskiej, diecie DASH i dietach roślinnych [1-3]. 

Optymalna dieta w zaburzeniach lipidowych 

Spójne wyniki badań epidemiologicznych wskazują, że wyższe spożycie owoców, warzyw, orzechów, roślin strączkowych, ryb, olejów roślinnych, niskotłuszczowego nabiału oraz produktów pełnoziarnistych, przy jednoczesnym ograniczeniu czerwonego i przetworzonego mięsa, żywności bogatej w cukry proste i sól, jest związane z mniejszym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych. Zastąpienie tłuszczów zwierzęcych wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi i węglowodanami złożonymi pochodzącymi z produktów pełnoziarnistych może dodatkowo obniżać ryzyko sercowo-naczyniowe [4, 5]. 

Zgodnie z wytycznymi Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego optymalna dieta w kontekście zaburzeń lipidowych i prewencji chorób sercowo-naczyniowych powinna charakteryzować się niską zawartością tłuszczów nasyconych, cukrów prostych oraz opierać się na wysokim spożyciu warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych i ryb. Modelami rekomendowanymi przez towarzystwa kardiologiczne są głównie dieta śródziemnomorska, dieta DASH i diety roślinne [1]. O tych rekomendacjach wspominała w programie porannym Halo tu Polsat dietetyczka kliniczna Klaudia Wiśniewska. I dodała “W naszej diecie istnieją składniki, które w naturalny sposób przyczyniają się do obniżenia poziomu cholesterolu.”

5 składników, na które musisz zwrócić uwagę jeśli chcesz obniżyć swój cholesterol

Błonnik pokarmowy 

Błonnik rozpuszczalny (np. beta-glukany, pektyny) obniża poziom cholesterolu LDL poprzez zmniejszenie jego wchłaniania w jelitach. Bogatymi źródłami błonnika są między innymi: 

• owies, jęczmień
• owoce (jabłka, gruszki, cytrusy)
• warzywa strączkowe (soczewica, ciecierzyca) [6]

Ponadto badania pokazują, że spożycie 10 g błonnika dziennie zmniejsza ryzyko chorób serca o 14% [7].

Wielonienasycone kwasy tłuszczowe

Zamiana tłuszczów nasyconych na nienasycone obniża poziom cholesterolu LDL [8]. Najlepsze źródła to:

• tłuste ryby (łosoś, makrela, halibut)
• olej rzepakowy, olej lniany,
• orzechy włoskie, nasiona chia i siemię lniane.

Fitosterole i stanole

Naturalnie występują w produktach roślinnych i zmniejszają wchłanianie cholesterolu w jelitach [9]. Znajdują się przede wszystkim w:

• orzechach i nasionach
• pełnoziarnistych produktach zbożowych
• oleju kukurydzianym i rzepakowym 

Dzienna dawka 2 g fitosteroli może obniżyć poziom LDL o 7-10% [10].

Przeczytaj także: Dieta w niealkoholowym stłuszczeniu wątroby 

Tłuszcze trans i nasycone

Zwiększają poziom cholesterolu LDL i ryzyko chorób serca [1,2]. Unikaj przede wszystkim:

• dań typu fast-food i gotowych dań i sosów z proszku
• wyrobów cukierniczych (ciasta, ciastka, pączki, drożdżówki)
• olejów tropikalnych (olej palmowy, kokosowy) 
• tłuszczów zwierzęcych (smalec, masło)

Zmniejszenie spożycia tłuszczów trans istotnie poprawia profil lipidowy. 

Cukry proste

Wysokie spożycie cukrów prostych prowadzi do wzrostu poziomu trójglicerydów. Należy ograniczyć [8]:

• słodzone napoje gazowane i niegazowane,
• słodycze (żelki, ciastka, cukierki)
• wyrobów cukierniczych (ciasta, ciastka, pączki, drożdżówki)

Z badań wynika, że wysokie spożycie napojów słodzonych związane jest ze wzrostem ryzyka dyslipidemii [1, 8]. 

Opis wystapienia naszej ekspertki znaleźć można również w tym miejscu.

Podsumowanie

Zdrowa dieta może znacząco wpłynąć na obniżenie poziomu cholesterolu i poprawę zdrowia serca. Kluczowe jest spożywanie błonnika, zdrowych tłuszczów i fitosteroli oraz unikanie tłuszczów nasyconych, tłuszczów trans i cukrów prostych. 

W Centrum SPOT mamy bogate doświadczenie w pracy z pacjentami z zaburzeniami lipidowymi – pomagamy im skutecznie wdrażać zmiany stylu życia oraz dostosować strategie żywieniowe i aktywność fizyczną do ich indywidualnych potrzeb. Jeśli chcesz zadbać o swój profil lipidowy i zdrowie serca, zapraszamy do współpracy – razem opracujemy plan dopasowany do Ciebie i Twojego stanu zdrowia!

Umów się na konsultację z dietetykiem klinicznym!

Bibliografia

1. Mach, F.; Baigent, C.; Catapano, A.L.; Koskinas, K.C.; Casula, M.; Badimon, L.; Chapman, M.J.; De Backer, G.G.; Delgado, V.; Ference, B.A.; et al. 2019 ESC/EAS Guidelines for the Management of Dyslipidaemias: Lipid Modification to Reduce Cardiovascular Risk. Eur Heart J 2020, 41, 111–188, doi:10.1093/eurheartj/ehz455.
2. Banach, M.; Burchardt, P.; Chlebus, K.; et al. WYTYCZNE PTL/KLRwP/PTK/ PTDL/PTD/PTNT DIAGNOSTYKI I LECZENIA ZABURZEŃ LIPIDOWYCH W POLSCE 2021. Lekarz POZ Suplement 2021.
3. Soliman, G.A. Dietary Cholesterol and the Lack of Evidence in Cardiovascular Disease. Nutrients 2018, 10, 780, doi:10.3390/nu10060780.
4. Berger, S.; Raman, G.; Vishwanathan, R.; Jacques, P.F.; Johnson, E.J. Dietary Cholesterol and Cardiovascular Disease: A Systematic Review and Meta-Analysis. Am J Clin Nutr 2015, 102, 276–294, doi:10.3945/ajcn.114.100305.
5. Vincent, M.J.; Allen, B.; Palacios, O.M.; Haber, L.T.; Maki, K.C. Meta-Regression Analysis of the Effects of Dietary Cholesterol Intake on LDL and HDL Cholesterol. Am J Clin Nutr 2019, 109, 7–16, doi:10.1093/ajcn/nqy273.
6. Rychlik, E.; Stoś, K.; Woźniak A.; Mojska H. Normy Żywienia Dla Populacji Polski i Ich Zastosowanie; 2024
7. Grooms, K.N.; Ommerborn, M.J.; Pham, D.Q.; Djoussé, L.; Clark, C.R. Dietary Fiber Intake and Cardiometabolic Risks among US Adults, NHANES 1999-2010. Am J Med 2013, 126, 1059-1067.e4, doi:10.1016/j.amjmed.2013.07.023.
8. Arnett, D.K.; Khera, A.; Blumenthal, R.S. 2019 ACC/AHA Guideline on the Primary Prevention of Cardiovascular Disease: Part 1, Lifestyle and Behavioral Factors. JAMA Cardiol 2019, 4, 1043, doi:10.1001/jamacardio.2019.2604.
9. Cicero, A.F.G.; Fogacci, F.; Stoian, A.P.; Vrablik, M.; Al Rasadi, K.; Banach, M.; Toth, P.P.; Rizzo, M. Nutraceuticals in the Management of Dyslipidemia: Which, When, and for Whom? Could Nutraceuticals Help Low-Risk Individuals with Non-Optimal Lipid Levels? Curr Atheroscler Rep 2021, 23, 57, doi:10.1007/s11883-021-00955-y.
10. Ras, R.T.; Geleijnse, J.M.; Trautwein, E.A. LDL-Cholesterol-Lowering Effect of Plant Sterols and Stanols across Different Dose Ranges: A Meta-Analysis of Randomised Controlled Studies. British Journal of Nutrition 2014, 112, 214–219, doi:10.1017/S0007114514000750.